Histeroskopi

Rahmin iç yüzeyinde oluşan birçok sorun, düzensiz kanamaya, gebe kalmada güçlüğe veya tekrarlayan düşüklere yol açabilir. Histeroskopi, rahim içini doğrudan görerek bu sorunların hem tanısını koymayı hem de çoğunu aynı işlemde tedavi etmeyi sağlayan bir yöntemdir. Karında kesi yapılmadığı için iyileşme genellikle hızlıdır.

Histeroskopi nedir?

Histeroskop, ucunda kamera ve ışık kaynağı bulunan ince bir teleskoptur. Vajina ve rahim ağzı yoluyla rahim içine ilerletilir. Rahim duvarları normalde birbirine değdiği için, iç yüzeyin görülebilmesi amacıyla rahim içi steril bir sıvıyla hafifçe genişletilir. Görüntü bir ekrana aktarılır ve işlem ekrandan izlenerek yapılır.

Histeroskopi iki şekilde yapılabilir: yalnızca bakmak ve gerekirse küçük bir örnek almak için yapılan tanısal histeroskopi ve bir sorunu tedavi etmek için yapılan operatif histeroskopi.

Özellik	Tanısal (ofis) histeroskopi	Operatif histeroskopi
Anestezi	Çoğu zaman gerekmez; gerekirse ağrı kesici veya lokal anestezi	Genellikle sedasyon, genel ya da spinal anestezi
Süre	Genellikle birkaç dakika	İşleme göre birkaç dakikadan bir saate kadar
Eve dönüş	Hemen sonra	Genellikle aynı gün

Tanısal histeroskopi

Tanısal histeroskopi çoğu zaman çok ince aletlerle, ofis ortamında ve genel anestezi olmadan yapılabilir. İnce kamera kullanıldığında çoğu zaman vajinaya muayene aleti (spekulum) yerleştirmeye gerek kalmaz. Başlıca kullanım alanları şunlardır:

• Anormal rahim kanamaları ve adet düzensizlikleri
• Menopoz sonrası kanama
• Ultrasonda rahim içinde polip, miyom veya kalınlaşma şüphesi
• Gebe kalmada güçlük ve tekrarlayan gebelik kayıpları
• Rahim içinde kaybolmuş veya yeri değişmiş spiral (rahim içi araç)

Operatif histeroskopi

Operatif histeroskopide daha geniş aletler kullanılır ve işlem genellikle sedasyon, genel ya da bölgesel (spinal) anestezi altında yapılır.

Polip alınması

Rahim iç zarından gelişen polipler, doğrudan görülerek tabanından çıkarılır. Bu yöntem, körlemesine yapılan kazımaya göre polibi daha eksiksiz çıkarmaya olanak tanır.

Rahim içine doğru büyüyen (submukoz) miyomlar

Rahim boşluğuna doğru büyüyen miyomlar, fazla kanama ve gebelik sorunlarıyla ilişkili olabilir. Bu miyomlar histeroskopi ile parça parça çıkarılabilir. Miyomun önemli bir kısmı rahim duvarının içinde kalıyorsa işlem iki seansta tamamlanabilir ya da başka bir cerrahi yol gerekebilir.

Rahim içi perde (septum)

Septum, doğuştan var olan ve rahim boşluğunu kısmen ya da tamamen ikiye bölen bir doku perdesidir. Her septum tedavi gerektirmez; özellikle tekrarlayan düşük öyküsü olan kadınlarda histeroskopik olarak kesilmesi değerlendirilir. Karar, kişisel öykünüz ve güncel kanıtlar birlikte göz önünde tutularak verilir.

Rahim içi yapışıklıklar (Asherman sendromu)

Kürtaj, enfeksiyon veya rahim içi ameliyatlardan sonra rahim duvarları arasında yapışıklıklar gelişebilir. Bu durum adet kanamasının azalmasına veya kesilmesine, gebe kalmada güçlüğe ve düşüklere yol açabilir. Yapışıklıklar histeroskopi ile açılır; bazen birden fazla işlem ve ek tedaviler gerekebilir.

Histeroskopi ayrıca rahim içinden hedefe yönelik biyopsi alınması ve sıkışmış spirallerin çıkarılması için de kullanılır.

İşleme hazırlık

• Adet gören kadınlarda işlem genellikle adet kanaması bittikten sonraki ilk günlere planlanır.
• İşlem öncesinde gebelik olmadığından emin olunmalıdır; gerekirse gebelik testi yapılır.
• Bazı durumlarda rahim ağzını yumuşatmak için işlemden önce ilaç verilebilir.
• Anestezi uygulanacaksa açlık süresi ve ilaç kullanımıyla ilgili talimatlar size ayrıca verilir.

Devam eden bir gebelik, tedavi edilmemiş aktif pelvik enfeksiyon veya bilinen rahim ağzı kanseri varlığında histeroskopi yapılmaz ya da ertelenir. Kan sulandırıcı kullanıyorsanız bunu önceden bildirmeniz önemlidir.

Riskler

Histeroskopi genellikle güvenli bir işlemdir; ciddi komplikasyonlar seyrektir. Olası riskler şunlardır:

• Rahim duvarının delinmesi (perforasyon): Nadiren olur ve çoğu zaman kendiliğinden iyileşir. Operatif işlemlerde çevre organların kontrolü için laparoskopi gerekebilir.
• Sıvı yüklenmesi: Uzun süren operatif işlemlerde rahme verilen sıvının bir kısmı kana geçebilir. Bu nedenle sıvı miktarı işlem boyunca izlenir ve gerekirse işlem sonlandırılır.
• Kanama, enfeksiyon ve rahim ağzında yırtık
• Özellikle geniş miyom ve yapışıklık işlemlerinden sonra yeni yapışıklık gelişmesi
• İşlemin teknik nedenlerle tamamlanamaması

Bilgi: Operatif histeroskopide çıkarılan dokular patolojik incelemeye gönderilir. Sonuç genellikle kontrol muayenesinde sizinle konuşulur.

İşlem sonrası

• Çoğu kişi aynı gün evine döner.
• Birkaç gün adet sancısına benzer kramplar ve 1–2 haftaya kadar sürebilen lekelenme ya da hafif kanama olabilir.
• Kanama duruncaya kadar tampon kullanmamanız, havuz, deniz ve küvetten kaçınmanız ve cinsel ilişkiye ara vermeniz önerilir.
• Tanısal işlemlerden sonra aynı gün ya da ertesi gün, operatif işlemlerden sonra genellikle 1–2 gün içinde günlük yaşama dönülebilir.

Ne zaman doktora başvurmalı?

İşlemden sonra aşağıdaki durumlardan biri olursa beklemeden başvurun:

• 38 °C ve üzerinde ateş veya titreme
• Adet kanamasından fazla ya da giderek artan kanama
• Kötü kokulu akıntı
• Ağrı kesiciye yanıt vermeyen veya giderek artan karın ağrısı
• Baş dönmesi, bayılma hissi veya nefes darlığı

Düzensiz kanama, menopoz sonrası kanama ya da gebe kalmada güçlük gibi yakınmalarınız varsa, histeroskopinin gerekli olup olmadığı muayene ve ultrason bulgularınıza göre değerlendirilir.