Rahim İçi Polip

Rahim içi polipler, jinekolojide sık karşılaşılan ve çoğu zaman ultrasonda tesadüfen fark edilen oluşumlardır. “Polip” kelimesi birçok kadında kanser kaygısı uyandırsa da bu poliplerin büyük çoğunluğu iyi huyludur. Yine de bazı durumlarda çıkarılmaları ve incelenmeleri gerekir. Bu yazıda rahim içi poliplerin belirtilerini, tanısını ve tedavi seçeneklerini bulabilirsiniz.

Rahim içi polip nedir?

Rahim içi (endometrial) polip, rahmin iç yüzeyini döşeyen dokunun (endometrium) bir bölgede aşırı büyüyerek rahim boşluğuna doğru çıkıntı yapmasıdır. Polipler birkaç milimetreden birkaç santimetreye kadar değişen boyutlarda olabilir; tek ya da birden fazla, geniş tabanlı ya da ince bir sapa bağlı olabilir.

Rahim içi polipler, rahim ağzında (serviks) görülen poliplerden farklıdır. Rahim ağzı polipleri muayenede doğrudan görülebilir ve genellikle muayenehane koşullarında basitçe alınabilir.

Neden oluşur, kimlerde daha sık görülür?

Poliplerin oluşumunda östrojen hormonunun rahim iç zarı üzerindeki büyütücü etkisinin rol oynadığı düşünülmektedir. Rahim iç zarının bazı bölgeleri bu etkiye daha duyarlı olduğunda, o bölgede doku çevresine göre daha fazla büyüyerek polibi oluşturur.

Rahim içi polipler her yaşta görülebilir, ancak yaşla birlikte sıklıkları artar ve menopoza yakın yıllarda daha sık karşılaşılır. Polip gelişimiyle ilişkili durumlar şunlardır:

• İleri yaş
• Fazla kilo
• Yüksek tansiyon
• Meme kanseri tedavisinde kullanılan tamoksifen etken maddeli ilaçlar
• Yalnızca östrojen içeren hormon tedavileri

Belirtileri

Birçok polip hiçbir belirti vermez. Belirti verdiğinde en sık görülenler şunlardır:

• Adet dönemleri arasında kanama veya lekelenme (ara kanama)
• Düzensiz, fazla ya da uzun süren adet kanamaları
• Cinsel ilişki sonrası kanama
• Menopoz sonrası kanama
• Gebe kalmada güçlük

Tanı nasıl konur?

• Vajinal ultrason: Polipler çoğu zaman bu yolla fark edilir. Adet gören kadınlarda en net görüntü genellikle adet kanaması bittikten sonraki ilk günlerde elde edilir.
• Rahim içine serum verilerek yapılan ultrason (salin infüzyon sonografi): Rahim boşluğu sıvıyla genişletildiğinde polibin sınırları daha iyi görülür.
• Histeroskopi: Rahim ağzından girilen ince bir kamerayla rahim içi doğrudan görülür. Polip aynı işlemde çıkarılabildiği için hem tanı hem tedavi sağlar.

Rahim iç zarından körlemesine alınan biyopsiler polibi atlayabilir. Bu nedenle ultrasonda polip şüphesi olan kadınlarda histeroskopi daha yol gösterici olabilir.

Kötü huylu olma olasılığı

Rahim içi poliplerin büyük çoğunluğu iyi huyludur. Polibin içinde kansere eğilimli hücre değişiklikleri (atipik hiperplazi) veya kanser bulunma olasılığı düşüktür; ancak bu olasılık bazı durumlarda artar:

• Menopoz sonrası dönemde olmak
• Polibin kanama yapması
• Polibin büyük olması
• Tamoksifen kullanımı, fazla kilo ve yüksek tansiyon gibi ek risk etkenleri

Bir polibin iyi huylu olup olmadığı ultrason görüntüsüyle güvenilir biçimde ayırt edilemez; bu ancak çıkarılan dokunun patolojik incelemesiyle anlaşılır. Bu nedenle risk taşıyan polipler için genellikle çıkarılma önerilir.

Tedavi seçenekleri

Takip

Menopoz öncesi dönemde, küçük ve hiçbir belirti vermeyen poliplerin bir kısmı kendiliğinden kaybolabilir. Bu durumda belirli aralıklarla ultrason kontrolü yapılabilir. İlaç tedavisi poliplerin ortadan kaldırılmasında etkili bir yöntem değildir.

Histeroskopik polip alınması (polipektomi)

Polibin alınması şu durumlarda genellikle önerilir:

• Kanama gibi yakınmalara yol açan polipler
• Menopoz sonrası dönemde saptanan polipler
• Büyük veya takipte büyüyen polipler
• Gebe kalmada güçlük yaşayan kadınlarda saptanan polipler
• Tamoksifen kullanan kadınlarda saptanan polipler

Histeroskopik polipektomide polip doğrudan görülerek tabanından çıkarılır. Karında kesi yapılmaz ve işlem genellikle kısa sürer. Polibin boyutuna ve kişinin tercihine göre ofis ortamında ya da sedasyon veya anestezi altında yapılabilir. Körlemesine yapılan kazımaya (küretaj) göre polibin eksiksiz alınması olasılığı daha yüksektir.

Önemli: Menopoz sonrası her türlü vajinal kanama, lekelenme şeklinde bile olsa, muayene edilmesi gereken bir belirtidir. Kanamanın nedeni çoğu zaman iyi huylu olsa da rahim iç zarı kanserinin dışlanması gerekir.

İşlem sonrası

• Çoğu kişi aynı gün evine döner ve kısa sürede günlük işlerine başlar.
• Birkaç gün hafif kramp tarzında ağrı ve lekelenme olabilir.
• Kanama duruncaya kadar tampon kullanmamanız, havuz, deniz ve küvetten kaçınmanız ve cinsel ilişkiye ara vermeniz önerilir.
• Çıkarılan polip patolojik incelemeye gönderilir ve sonuç kontrol muayenesinde sizinle konuşulur.

Polip tamamen alınsa bile zamanla yeni polipler gelişebilir. Kanama yakınması yeniden başlarsa tekrar değerlendirme gerekir.

Polip ve gebelik

Rahim içi polipler, embriyonun rahim duvarına tutunmasını olumsuz etkileyebileceği düşünülen durumlardan biridir. Gebe kalmada güçlük yaşayan kadınlarda polibin alınmasının gebelik şansını artırabileceği düşünülmektedir. Tüp bebek tedavisi planlanan kadınlarda rahim içi bu açıdan tedavi öncesinde değerlendirilir. Polip alındıktan sonra gebelik için genellikle uzun bir bekleme süresi gerekmez; size uygun zaman kontrol muayenesinde belirtilir.

Ne zaman doktora başvurmalı?

• Menopoz sonrasında herhangi bir vajinal kanama veya lekelenme olduğunda
• Adet dönemleri arasında kanama veya cinsel ilişki sonrası kanama olduğunda
• Adet kanamalarınız belirgin şekilde düzensizleştiğinde, uzadığında ya da arttığında
• Gebe kalmada güçlük yaşadığınızda
• Polip alındıktan sonra ateş, kötü kokulu akıntı, artan karın ağrısı veya adetten fazla kanama olduğunda

Polibin takip mi yoksa alınması mı gerektiği; yaşınız, yakınmalarınız, ultrason bulgularınız ve gebelik planınız birlikte değerlendirilerek belirlenir.