Miyomektomi (Miyom Ameliyatı)

Miyomlar, rahmin kas dokusundan gelişen ve neredeyse her zaman iyi huylu olan tümörlerdir. Birçoğu hiçbir yakınmaya yol açmaz ve yalnızca takip edilir. Fazla kanama, baskı, ağrı ya da gebelik sorunlarına neden olan miyomlarda ise tedavi gerekebilir. Miyomektomi, rahmi koruyarak yalnızca miyomların çıkarıldığı ameliyattır.

Miyomektomi kimlere önerilir?

Miyomektomi özellikle gebelik isteyen ya da rahmini korumak isteyen kadınlarda düşünülür. Başlıca nedenler şunlardır:

• Kansızlığa (anemi) yol açan fazla veya uzun süren adet kanamaları
• Mesaneye ya da bağırsağa baskıya bağlı sık idrara çıkma, kabızlık veya karında dolgunluk
• Miyoma bağlı kasık ağrısı
• Rahim boşluğunu bozan ve gebe kalmayı ya da gebeliğin sürmesini olumsuz etkileyebilecek miyomlar
• Takipte hızlı büyüme gösteren miyomlar (ayrıntılı değerlendirme gerektirir)

Belirti vermeyen ve gebeliği etkilemesi beklenmeyen miyomların çoğu ameliyat gerektirmez.

Ameliyat öncesi hazırlık

Miyomların sayısı, boyutu ve yeri ultrasonla, gerektiğinde manyetik rezonans (MR) ile ayrıntılı olarak haritalanır. Bu bilgi hangi ameliyat yolunun uygun olduğunu belirler. Kansızlık varsa ameliyattan önce tedavi edilir. Bazı durumlarda miyomu küçültmek veya kanamayı azaltmak için ameliyattan önce bir süre hormonal ilaç tedavisi uygulanabilir.

Miyomektomide kanama, ameliyatın en önemli risklerinden biridir. Bu nedenle ameliyat sırasında rahme damar büzücü ilaç uygulanması gibi kan kaybını azaltmaya yönelik yöntemler kullanılabilir ve gerektiğinde kan nakli yapılabilmesi için önceden hazırlık yapılır. Ameliyat öncesinde güncel bir smear ve HPV sonucunuzun olması, adet düzensizliği varsa rahim iç zarının değerlendirilmesi de planlamanın bir parçasıdır.

Ameliyat yolları

Yol	Uygun olduğu miyomlar	Genel iyileşme süresi
Histeroskopik	Rahim boşluğuna doğru büyüyen (submukoz) miyomlar	Genellikle 1–2 gün
Laparoskopik	Rahim duvarında veya dış yüzeyinde, sayısı ve boyutu uygun olan miyomlar	Genellikle 2–4 hafta
Açık (abdominal)	Çok sayıda, çok büyük veya derin yerleşimli miyomlar	Genellikle 4–6 hafta

Histeroskopik miyomektomi

Vajina ve rahim ağzı yoluyla ince bir kamerayla rahim içine girilir ve miyom parça parça çıkarılır; karında kesi yapılmaz. Miyomun büyük kısmı rahim duvarının içindeyse işlem iki seansa bölünebilir.

Laparoskopik miyomektomi

Karında birkaç küçük kesiden kamera yardımıyla yapılır; robot yardımlı olarak da uygulanabilir. Miyom çıkarıldıktan sonra rahim duvarı katlar hâlinde dikilir; bu onarımın sağlamlığı sonraki gebelikler için önemlidir. Seçilmiş hastalarda vNOTES yoluyla da miyomektomi yapılabilir.

Açık (abdominal) miyomektomi

Karın alt kısmında yapılan bir kesiden uygulanır. Çok sayıda veya çok büyük miyomu olan kadınlarda, rahmin güvenli şekilde onarılabilmesi için bu yol daha uygun olabilir.

Küçük kesilerden çıkarılamayacak kadar büyük miyomlar, karın içinde özel bir torbanın içinde parçalanarak dışarı alınır. Miyom sanılan bir kitlenin nadiren kötü huylu (sarkom) çıkabileceği göz önünde tutularak, ameliyat öncesi değerlendirme buna göre yapılır.

Olası riskler

• Kanama; bazen kan nakli gerekebilir
• Enfeksiyon
• Mesane veya bağırsak yaralanması
• Rahim ve çevresinde yapışıklık gelişmesi; bu durum ileride gebe kalmayı etkileyebilir
• Histeroskopik işlemlerden sonra rahim içi yapışıklık
• Laparoskopik ameliyatın açık ameliyata dönüştürülmesi
• Kontrol edilemeyen kanama gibi nadir durumlarda, hayati güvenlik için rahmin alınması gereksinimi

Çıkarılan tüm dokular patolojik incelemeye gönderilir. Ameliyattan sonra zaman içinde rahimde yeni miyomlar gelişebileceği için düzenli kontroller önerilir.

Ameliyat sonrası iyileşme

Histeroskopik miyomektomiden sonra çoğu kişi aynı gün evine döner. Laparoskopik ameliyatlardan sonra genellikle 1 gün, açık ameliyatlardan sonra ise birkaç gün hastanede kalınır. İlk günlerde kasık ağrısı ve hafif vajinal kanama olabilir. Ağır kaldırma ve yoğun egzersize dönüş için süre, ameliyatın kapsamına göre size bildirilir.

Fazla adet kanaması nedeniyle ameliyat olduysanız, kanamanın azalması genellikle ilk birkaç adet döngüsü içinde fark edilir. İlk kontrol muayenesinde patoloji sonucu konuşulur; sonraki kontrollerde ultrasonla rahim ve varsa kalan küçük miyomlar izlenir.

Sonraki gebelikler ve doğum şekli

Miyomektomi sonrasında gebelik mümkündür. Rahim duvarının iyileşmesi için gebelik öncesinde genellikle birkaç ay, çoğu zaman 3–6 ay beklenmesi önerilir. Histeroskopik işlemlerden sonra bu süre daha kısa olabilir.

Doğum şekli, ameliyatta rahim duvarının ne kadar derinden açıldığına bağlıdır. Yüzeyel ya da saplı miyomların alınmasından sonra ve histeroskopik miyomektomiden sonra normal doğum çoğu zaman mümkündür. Rahim boşluğuna ulaşan veya rahim duvarının büyük bölümünü kapsayan onarımlardan sonra ise, doğum eylemi sırasında rahim yırtılması olasılığı nedeniyle planlı sezaryen önerilebilir. Bu risk düşüktür, ancak ciddi bir durum olduğu için dikkatle değerlendirilir.

Önemli: Ameliyat notunuzu ve patoloji raporunuzu saklayın. Gebe kaldığınızda sizi izleyecek hekimin, miyomun yerini ve rahim duvarına nasıl onarım yapıldığını bilmesi doğum planı açısından önemlidir.

Diğer tedavi seçenekleri

Miyomektomi dışında ilaç tedavileri, hormon salgılayan rahim içi araç, miyomu besleyen damarların kapatılması (uterin arter embolizasyonu), miyomun ısı enerjisiyle küçültülmesi ve histerektomi gibi seçenekler de vardır. Bunların her birinin gebelik planı açısından farklı sonuçları olabileceğinden seçim kişiye özel yapılır.

Ne zaman doktora başvurmalı?

Ameliyat sonrasında aşağıdaki durumlarda beklemeden başvurun:

• 38 °C ve üzerinde ateş veya titreme
• Adet kanamasından fazla ya da giderek artan kanama
• Ağrı kesiciye yanıt vermeyen veya giderek artan karın ağrısı, karında şişlik, kusma
• Kesi yerlerinde kızarıklık, iltihaplı akıntı veya yaranın açılması
• Bacakta tek taraflı şişlik ve ağrı, göğüs ağrısı veya nefes darlığı (bu durumda 112’yi arayın)
• Miyomektomi geçirdikten sonraki bir gebelikte ani ve sürekli karın ağrısı ya da vajinal kanama

Miyomlarınız için hangi tedavinin uygun olduğu, yakınmalarınız, gebelik planınız ve görüntüleme bulgularınız birlikte değerlendirilerek belirlenir.