Genital Siğiller

Genital siğiller (kondilom), dış genital bölgede, vajinada, rahim ağzında ya da makat çevresinde görülen, deri renginde, pembe veya kahverengimsi küçük kabarıklıklardır. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar arasında en sık görülenlerden biridir. Genellikle iyi huyludur ve tedavi edilebilir; ancak tekrarlayabildiği için süreç sabır gerektirebilir.

Genital bölgede siğil fark etmek pek çok kişide kaygı, utanç ve ilişkiyle ilgili sorular doğurur. Bu duygular çok doğaldır. Aşağıdaki bilgiler, durumu daha iyi anlamanıza ve muayenede neler konuşulabileceğine hazırlanmanıza yardımcı olmak içindir.

Genital siğillere ne neden olur?

Genital siğillerin nedeni HPV’dir (insan papilloma virüsü). HPV’nin 200’den fazla tipi vardır ve bunlar kanser riski açısından “düşük riskli” ve “yüksek riskli” olarak gruplandırılır. Genital siğillerin yaklaşık %90’ından düşük riskli tip 6 ve tip 11 sorumludur.

Bu iki tipin kansere yol açma olasılığı çok düşüktür. Rahim ağzı kanserinden ise çoğunlukla tip 16 ve 18 gibi yüksek riskli tipler sorumludur. Ancak bir kişide aynı anda birden fazla HPV tipi bulunabilir; bu nedenle siğili olan kadınların da rahim ağzı kanseri taramalarını düzenli olarak yaptırması gerekir.

Nasıl bulaşır?

• HPV, cinsel temas sırasında deri ve mukoza teması ile bulaşır (vajinal, anal ve oral temas).
• Görünür siğil olmadan da virüs bulaşabilir; ancak siğil varken bulaşma olasılığı daha yüksektir.
• Kondom riski azaltır, fakat örtmediği bölgelerden bulaşma olabileceği için tam koruma sağlamaz.
• Havuz, havlu ya da tuvalet oturağı gibi ortamlar beklenen bulaşma yolları değildir.
• Nadiren doğum sırasında anneden bebeğe geçebilir.

Virüsle karşılaşma ile siğilin ortaya çıkması arasında genellikle birkaç hafta ile birkaç ay geçer; bu süre bazen çok daha uzun olabilir. HPV ile karşılaşan kişilerin önemli bir kısmında ise hiç siğil gelişmez ve bağışıklık sistemi virüsü zamanla temizler.

Belirtiler nelerdir?

Siğiller tek ya da çok sayıda olabilir. Düz, kabarık, saplı ya da karnabahar görünümünde olabilirler; boyutları iğne başı kadardan birkaç santimetreye kadar değişir.

Çoğu zaman ağrı yapmazlar. Bazı kişilerde kaşıntı, yanma, ilişki sırasında rahatsızlık veya sürtünmeye bağlı hafif kanama görülebilir. Vajina içindeki ya da rahim ağzındaki siğiller fark edilmeyebilir ve muayenede tesadüfen görülebilir.

Tanı nasıl konur?

Tanı çoğunlukla muayenede siğilin görünümüne bakılarak konur. Şu durumlarda küçük bir parça alınarak patolojik inceleme (biyopsi) yapılabilir:

• Görünümün tipik olmaması; lezyonun sert, koyu renkli, yaralı veya kanamalı olması
• Tedaviye yanıt alınamaması ya da tedaviye rağmen büyüme
• Bağışıklık sistemini baskılayan bir hastalık ya da ilaç kullanımı

Muayenede rahim ağzı da değerlendirilir; tarama zamanınız geldiyse smear ve/veya HPV testi planlanabilir. Doktorunuz gerekli görürse diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar için de test önerebilir.

Tedavi seçenekleri

Tedavinin amacı görünür siğilleri temizlemek ve şikâyetleri gidermektir. Hiçbir tedavi HPV’yi vücuttan tamamen yok etmez. Tedavi edilmeyen siğiller bazen kendiliğinden geriler, bazen aynı kalır, bazen de büyüyüp çoğalabilir.

Yöntem; siğillerin sayısına, boyutuna, yerine, daha önceki tedavilere, gebelik durumuna ve sizin tercihinize göre muayene sonrası birlikte belirlenir. Bazen birden fazla yöntem art arda ya da birlikte kullanılır.

Krem tedavileri

Dış genital bölgedeki küçük siğillerde, doktorun tarif ettiği şekilde evde uygulanan kremler ya da solüsyonlar kullanılabilir. Bağışıklık sistemini uyararak etki eden imikimod ve siğil dokusunu hasarlayan podofilotoksin bu grupta yer alır.

Bu tedaviler birkaç hafta süren düzenli kullanım gerektirir. Uygulama bölgesinde kızarıklık, yanma ve tahriş sık görülür. Bir kısmı gebelikte kullanılmaz. Kullanım şekli ve süresi mutlaka doktorunuz tarafından belirlenmelidir.

Koterizasyon (yakma)

Siğil, elektrik akımıyla ısınan ince bir uç ile yakılarak yok edilir. Genellikle lokal anestezi (bölgesel uyuşturma) ile yapılır. Birden fazla ya da daha büyük siğillerde tek seansta temizlik sağlanabilir. İşlemden sonra birkaç gün süren hassasiyet ve yara iyileşmesi beklenir. Lazer ile buharlaştırma da benzer amaçla kullanılabilen bir yöntemdir.

Kriyoterapi (dondurma)

Siğiller sıvı azot ile dondurularak yok edilir. Anestezi gerektirmeden muayene koşullarında yapılabilir; işlem sırasında yanma veya batma hissedilebilir. Genellikle birkaç hafta arayla birden fazla seans gerekir. Gebelikte de uygulanabilen yöntemlerdendir. Doktor tarafından uygulanan trikloroasetik asit (TCA) de benzer durumlarda bir seçenektir.

Cerrahi eksizyon (kesilerek çıkarma)

Siğil, lokal ya da genel anestezi altında kesilerek çıkarılır. Büyük, çok sayıda veya diğer yöntemlere yanıt vermeyen siğillerde ve tanıdan emin olunamayan durumlarda tercih edilebilir. Çıkarılan doku patolojik incelemeye gönderilebilir.

Her yöntemin ağrı, geçici renk değişikliği, yara ve nadiren iz kalması gibi yan etkileri olabilir. Tedavi süresince, iyileşme tamamlanana kadar cinsel ilişkiye ara vermeniz önerilebilir.

Nüks: Siğiller neden tekrar çıkar?

Virüs deride belirti vermeden kalabildiği için, tedaviden sonraki aylarda, özellikle ilk üç ayda, yeni siğiller çıkması sık görülür. Bu durum tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmez; yeni çıkan siğiller de benzer yöntemlerle tedavi edilebilir. Çoğu kişide zamanla bağışıklık sistemi virüsü kontrol altına alır.

Sigara içmek hem nüks olasılığını artırır hem de HPV’nin temizlenmesini zorlaştırır. Sigarayı bırakmak tedaviye önemli bir katkıdır.

Partner ve cinsel yaşam

• Siğil tanısı, partnerinizin de virüsle karşılaşmış olabileceği anlamına gelir. Partnerinizde görünür bir lezyon ya da şikâyet varsa muayene olması önerilir.
• HPV uzun süre belirti vermeden taşınabildiği için siğilin ortaya çıkması yakın zamanda bulaşma olduğunu göstermez. Bu bilgi, suçlama yerine birlikte hareket etmeyi kolaylaştırabilir.
• İyileşme tamamlanana kadar cinsel temastan kaçınmak, yeni bir partner varlığında kondom kullanmak bulaşma riskini azaltır.

Aşı ile korunma

HPV aşıları, virüsle karşılaşmadan önce, yani cinsel yaşam başlamadan yapıldığında en yüksek korumayı sağlar. Dörtlü ve dokuzlu aşılar tip 6 ve 11’i de içerdiğinden genital siğillere karşı yüksek düzeyde koruma sağlar; ikili aşı ise bu tipleri kapsamaz.

Aşı mevcut siğilleri tedavi etmez. Ancak henüz karşılaşılmamış HPV tiplerine karşı koruma sağlayabileceği için, siğil geçirmiş kişilerde de doktor değerlendirmesiyle yapılabilir.

Bilgi: HPV aşısı rahim ağzı kanseri taramasının yerini tutmaz. Aşılı olsanız da taramalarınızı önerilen aralıklarla yaptırmayı sürdürün.

Gebelik ve genital siğiller

Gebelikte bağışıklık sistemindeki değişiklikler nedeniyle siğiller büyüyebilir ya da çoğalabilir; doğumdan sonra sıklıkla geriler. Gebelikte kullanılmaması gereken ilaçlar olduğundan tedavi planı mutlaka gebelik takibinizi yapan hekimle birlikte yapılmalıdır.

Ne zaman doktora başvurmalı?

• Genital bölgede yeni bir kabarıklık, et beni benzeri büyüme ya da yara fark ettiğinizde
• Var olan bir lezyon kanadığında, renk değiştirdiğinde, hızla büyüdüğünde veya ağrı yaptığında
• Tedaviden sonra yeni siğiller çıktığında
• Gebeyseniz ve siğil fark ettiyseniz
• Partnerinize genital siğil ya da HPV tanısı konduysa

Siğilleri kendiniz koparmaya, kesmeye ya da yakmaya çalışmayın; bu kanama, enfeksiyon ve iz kalma riskini artırır. Erken başvuru, tedavinin genellikle daha kısa ve daha rahat olmasına yardımcı olur.